White Jade River      
november 2018      







Een artikel over de Kumbh Mēla van 2015 te Nashik, India, werd geïllustreerd door onderandere deze kleurige foto. Kumbh Mēla, een festival voor gelovige hindus, betekent in de meest letterlijke zin "waterkruik-festival" of "Aquarius festival". Beschrijvend is het een gebeurtenis waarin gelovigen in een heilige rivier stappen om zich daar te zuiveren. Er is in deze kolommen al vaker opgemerkt dat Boeddha de heiligheid van water, en het nut van baden ter zuivering behoorlijk "koekoek" vond. In een van de vroege leerredes lezen we hoe hij er een grap over maakte: die baders die in het koele seizoen tien, twintig keer achter elkaar het water in stapten zouden er alleen maar ziek van worden.
Hoe dan ook, iedere gelovige doet maar wat hij/zij vindt dat nuttig en nodig is. Zolang er niemand kwaad door gedaan wordt, is er geen enkele reden om te hoop te lopen tegen gebruiken waar u, of wij, of zij, nooit aan zouden beginnen.

Op 2 januari 2018 begon zo'n festival opnieuw, nu in Allahabad. Het liep door tot 13 februari 2018. Er is nog een andere Kumbh Mēla, de Ardh Kumbh Mēla. Die vindt plaats op tussenliggende data.
De diepere betekenis, of de ontstaansgeschiedenis van deze religieuze festiviteiten zullen anderen, die meer deskundig zijn, kunnen verklaren. Het woord "kumbh" is overigens de stam geworden van het indonesische "kumpulán": clubje mensen.

De foto die hier wordt afgebeeld, toont zo'n beetje een gebruik dat typerend is voor Azië, een gebruik dat totaal onbekend is in de westerse wereld.

Bij het betrekken van een nieuw, in oud-roze verf uitgevoerd apartement moest alles behangen en geschilderd worden. Eigenlijk moesten ook de drempels behandeld worden die in het midden behoorlijk kaal waren geworden door honderden keren er op stappen. Daar is het niet van gekomen; de ene harde werker die de woning binnenstapte na de andere trapte met zijn zware materieel bijna bewust op die dorpels; verven had geen enkele zin.

Het is die drempel waar het hier over gaat. Zowel in de chinese tempels als, zo zien we hier, in Indiase heiligdommen, stapt de persoon óver die drempel heen. Wie rechts van de deuropening aankomt stapt met de rechtervoet over de drempel heen; wie links van de deuropening aankomt stapt er met de linkervoet over heen. Dit, zo zien we, is gebruikelijk in India, en ook in China.
Het over de drempel stappen is met name een gebruik geworden binnen het Linji ch'an, oorspronkelijk ontstaan in China.

De geschiedenis heeft het dat in het antieke China de dorpel waarover men een woning binnenstapte min of meer een eerbiedwaardig deel van het huis was. Wie er overheen mocht stappen had recht op de gastvrijheid en bescherming van diegenen die het huis bewoonden. Óver de dorpel stappen betekende in eerste instantie al dat de gast er op bedacht was niets te beschadigen, en de inhoud van het huis te eerbiedigen. In het volksgeloof van China gaat het verhaal dat geesten, die altijd achter mensen aanlopen, te onhandig zijn om over de drempel te kunnen stappen; zo blijven ze bij het binnengaan van een huis buiten achter. Dit verhaal wordt graag door toeristengidsen verteld; het is een verhaal dat blijft hangen, en men kan zich dan ook een beetje vrolijk maken over zo'n volkje dat d'r in gelooft.
Temple Endowment geeft over die dorpel nog wat aanvullende gebruiken en betekenissen uit de oudheid van China.

In latere jaren is in het Linji ch'an, de zen-praktijk waar minder of geen aandacht is voor de zittende meditatie-praktijk van de andere grote zen-stroming, dat over de drempel stappen een van de overigens in de Avatámsaka (Huayen) soetra beschreven oefeningen geworden: de praktikant wordt geacht er bij iedere dorpel en drempel "bij" te zijn, en zelfs een korte tekst voor ogen te halen. Je stapt er óver heen, over die drempel, en niet er op. Om dit een beetje succesvol te laten zijn is zelfdiscipline nodig, en positieve aandacht, twee van die kwaliteiten die met het "dorpelhoppen" tegelijk aan bod komen en sterker worden.
In die Linji-optiek heeft de dorpel als dorpel alle mythologische of andere betekenis verloren; met die drempel is niks aan de hand; er overheen stappen helpt eenvoudigweg bij het aanscherpen van luciditeit en aandacht.

Naar de nieuwspagina




Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds september 2004.
email: whitejaderiver@gmail.com / contactwjr@yahoo.nl

Stichting onder nummer 20138036.