White Jade River      
januari 2019      






Het is waarschijnlijk voor het eerst dat een hele openlucht-crematieceremonie uit deze traditie in beeld wordt gebracht.
De thaise overheid spoort de verschillende tempelgemeenschappen aan binnenshuis-crematoria aan te schaffen met hoge vuren en efficiŽnte roetfilters. De filmer die hier aan de gang is geweest zal daar niet van op de hoogte zijn.

Om de feitelijkheden te verklaren die op de film te zien zijn: Het witte koord dat door de handen van de reciterende monniken loopt is een zogenoemd paritta-koord. Het begint bij de meest senior in de rij, en eindigt in water in een kom. Dat water vangt, in beeldtaal uitgedrukt, de goede wensen op die langs het koord worden voortgestuwd. Het wordt voor verder ceremonieel gebruik apart gehouden. Hier werd het uitgegoten op de nog lauwe as.

Verder zien we dat de monniken en mannelijke familieleden van de overledene de botrestanten die achterblijven na de crematie op een openluchtvuur — dat per definitie geen al te grote hitte veroorzaakt — uit de as halen waarna tenminste een deel ervan in een reliekvat wordt gelegd, in dit specifieke geval een miniatuur-stoepa die ergens op de wat bewaard gaat worden, dus niet bij familie thuis; de doorsnee zuid-aziaat wil beslist geen crematie-as of botrestanten in de woning hebben.

Een aanvullend gegeven is dat wanneer er erg veel botmateriaal overblijft de overleden monnik wordt geacht in een volgend bestaan verder te cultiveren. Zijn er weinig botrestanten, en zijn ze versteend, dan zou er sprake zijn van verlichting. Dat is de traditionele opvatting uit de tijd voordat de exacte wetenschappen hun intrede deden, of de opvatting van diegenen die in kringen verkeren waar waarde wordt gehecht aan het exact instandhouden van traditie.

Aan het eind van de video zien we hoe in het wit geklede mannen water over zich heen gegooid krijgen. Het zijn de personen die de praktische kant van de crematie voor hun rekening hebben genomen en die nu alvast door een van de monniken, al is het maar provisorisch, worden gereinigd. Niets van de overledene mag aan hen blijven hangen.

Een crematie-bijeenkomst, of het nu hier in het theravāda is, of in een van de mahāyāna-stromingen, staat uiteraard in het teken van vergankelijkheid, en ook van het doorlopen van het wiel van geboren worden en sterven.

Dat er bij crematies, althans in het theravāda, niet wordt gehuild of gejammerd heeft te maken met de opvatting dat men eventuele nog aanwezige mentale restanten van de overledene niet wil hinderen op zijn reis door samsāra, d.w.z. het genoemde wiel van geboren worden en sterven. Jammeren in de zin van "we zouden willen dat u hier nog was" wordt gezien als een uitnodiging om die eventuele mentale restanten te laten aarzelen en blijven in een wereld waarin ze niet meer thuishoren, waaruit ze moeten verdwijnen om de wereld zijn kans te geven voort te gaan, en om "zelf" ook de kans te hebben op een nieuwe poging in (nog) gunstiger omstandigheden.



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds december 2004.

Stichting onder nummer 20138036.