White Jade River      
mei 2018      






Dat deze meester dicht tegen verlichting aanleunt wordt ge´llustreerd in zijn houding waarin hij zich alleen nog met het essentiŰle wil bezighouden. Hij wil dat er eten wordt klaargemaakt. Dan wordt hem voorgehouden dat zijn wekker 10 minuten voorloopt. We zien een split-second verbazing (lekker belangrijk!) en een split-second ergernis (donder op!) waarna die negatieve impulsen in net zoveel tijd worden getransformeerd tot geduldige verdraagzaamheid (Skr.: ksanti) en in een beleefd-beslist: laten we toch maar lunchen.

En wanneer hij na een aanvankelijke weigering toch begint te vertellen over de leer van het Linji-ch'an, met medeneming van └shva-ghˇsha's (Mßming's) Pad van Vetrouwen en een passage uit de Lotus Soetra, toont hij zijn deskundigheid als dharmaleraar in zijn benadering van een toehoorder wiens geest in duizend snippers her en der waait, nu eens over een vooruitlopende wekker, en dan weer over de kans op verdwalen in de bergen.
De bezoeker, d.w.z. de monnik die buiten beeld aan het woord is, vraagt "wie kunt u de weg vragen wanneer u verdwaald bent."
De meester herinnert zich hoogstwaarschijnlijk de vraag die ooit aan Linji (spreek: Lýendjie) werd gesteld, d.w.z. aan degeen die het ch'an van zijn leraar Huangbo (spreek ongev.: Hwangb˛) systematiseerde: — "En van wie is wel dat lied dat u zingt; waar haalt u uw gebruiken vandaan?
De meester (Linji) zei:
— Toen ik bij Huangbo was heb ik drie keer een vraag gesteld, en drie keer kreeg ik een klap."


Dat wil zeggen dat Huangbo zag dat de geest van zijn leerling all over the place was. De klap moet de leerling dan weer in de juiste positie van gefocust op het meditatieve object brengen, of dat object nu objectloze aandacht is, of aandacht op iets in de wereld.

Dus de in de documentaire aan het woord zijnde meester uit de Zhongnan-bergen die de "monkey-mind" van zijn gesprekspartner waarneemt, een Jingtu-monnik — burgers worden onder dergelijke omstandigheden met rust gelaten — plant hem misschien wel voor het eerst van zijn leven middenin die ferme bundel essentialia (die, wanneer het op de meditatieve houding aankomt, omschreven wordt als de Samāhitā mūdra (5de blokje). Hij zegt: "Je leest de teksten, nietwaar? Die stel je de vraag. De teksten bevatten het ware pad naar boeddhaschap. Met een beetje vaardigheid ... waar je geest maar landt ... je ziet het: hee! De teksten hebben het over die plek. Je geest is er en de tekst spreekt er over. Dus dan ben je daar aangekomen, niet? Maar als je die vaardigheid niet hebt, dan, zelfs wanneer je iets in een tekst leest maar je geest is er niet bij, dan zul je 't niet begrijpen. Dus dan oefen je nog wat meer. Het is gemakkelijk de tekst te lezen, maar het is moeilijk het te begrijpen."

Voordat de ontmoeting met de Zhongnan-meester plaatsvindt — hij houdt zich verscholen, heeft duidelijk even geen zin in bezoek — verontschuldigt de gids-monnik het wegblijven met de mededeling dat het soort meditatie dat de meester beoefent lichamelijk erg zwaar is. Dat kan niet waar zijn; de spreker heeft duidelijk alleen maar kennis van dao´stisch-meditatieve praktijken waar uitputtende ademhalingstechnieken aan te pas kunnen komen. Zoiets doen boeddhisten niet, zelfs niet wanneer ze hier en daar dezelfde bewoordingen gebruiken als de dao´stische asceten-meditatoren.

Wat het interview met deze monnik bewijst, — namen worden doorheen deze documentaire niet genoemd — is dat die ch'an stroming, de oervorm van zen, nog steeds tekstgericht is. Natuurlijk zijn woorden maar woorden. Niettemin schreef Ashva-ghˇsa het: een woord gebruiken om aan woorden een eind te maken.
vervolg ch'an-monialen

Terug naar pagina 4

Terug naar de voorpagina

naar het White Jade River-blog

Words in picture-blog



Nieuws over Boeddhisme is een productie van White Jade River, Instituut voor Boeddhisme.
De paginas bestaan sinds december 2004.

Stichting onder nummer 20138036.